Rok ten jest wyjątkowy dla polskiej nauki – do siedmiu polskich finansowanych projektów Teaming for Excellence (obszar Widening, program pracy WIDERA, Horyzont Europa i Horyzont 2020) dołączyły jeszcze trzy zwycięskie projekty! Po tym ostatnim konkursie Polska posiada 10 ogółem, a 7 projektów Teaming for Excellence, sfinansowanych w programie Horyzont Europa, i na liście rankingowej dzieli drugie miejsce z Grecją po Portugalii.

Granty w ramach konkursu Teaming for Excellence wspierają Centra Doskonałości, które mają służyć jako „latarnie morskie” do stymulowania nowych inwestycji i reform systemów badań i innowacji w krajach tzw. wideningowych. Państwa objęte mechanizmem Widening, które ze względu na niższy poziom uczestnictwa i osiągnięć w badaniach i innowacjach, wymagają ukierunkowanego wsparcia w budowaniu doskonałości badawczo‑rozwojowej.

Jest nam bardzo miło pogratulować zwycięzcom ostatniego w programie ramowym Horyzont Europa konkursu Teaming for Excellence:

• projekt „Centre of Excellence in Railway Engineering”, o akronimie CERES, koordynator: Politechnika Poznańska;
• projekt „QuRAK Center of Excellence – Quantum Research and Applied Knowledge”, o akronimie QuRAK, koordynator: Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk;
• projekt „RAPid TranslatiOnal Research – Heart Failure”, o akronimie RAPTOR-HF, koordynator: Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu.

Co więcej, jeszcze jeden projekt z Polski – „CENtre for TErahertz Research and Applications 3” (CENTERA3), koordynator: Politechnika Warszawska – znajduje się na liście rezerwowej. Dwa inne polskie projekty, które aplikowały do drugiego etapu konkursu, niestety nie otrzymały finansowania. Jednak CENTERA3 oraz dwa pozostałe polskie projekty zostały wysoko ocenione i otrzymały odznakę „Seal of Excellence” (Pieczęć Doskonałości) – prestiżowy certyfikat jakości przyznawany przez Komisję Europejską (KE) projektom, które w konkursach programu Horyzont Europa uzyskały bardzo wysoką ocenę, ale nie otrzymały dofinansowania z powodu ograniczonych środków budżetowych.

Prestiż i pieniądze

Czym w praktyce są projekty Teaming for Excellence? To najbardziej prestiżowe projekty z największym budżetem w ramach obszaru Widening i jednym z największych w Horyzoncie Europa (HE). Wszystkie trzy projekty będą trwały sześć lat i otrzymają finansowanie z Programu Ramowego Horyzont Europa w wysokości 15 mln euro każdy. Środki Komisji Europejskiej zostaną uzupełnione w tej samej kwocie co finansowanie z KE przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a dla projektu QuRAK – również przez Fundację na Rzecz Nauki Polskiej w ramach polskiego programu MAB FENG.

Tworzenie w ramach projektów Teaming nowych lub ulepszanie już istniejących Centrów Doskonałości poprzez mechanizm łączenia sił jednostek badawczych z krajów objętych komponentem Widening z wiodącymi instytucjami badawczymi w Europie jest skutecznym instrumentem włączania tych krajów w badania na najwyższym światowym poziomie. Wybitne zespoły m.in. z Polski otrzymują w ten sposób finansowe, organizacyjne oraz instytucjonalne wsparcie.

Dzięki projektom Teaming polscy naukowcy mogą prowadzić zaawansowane badania razem z wiodącymi partnerami zagranicznymi na znacznie większą skalę niż do tej pory. Ten rodzaj projektów wspiera rozwój i autonomię Centrów Doskonałości stworzonych przez instytucje koordynujące, zapewnia systemowe wsparcie transferu technologii oraz daje możliwość modernizacji procesów zarządzania nauką i administracją.

10 projektów Teaming w Polsce

Obecnie Polska posiada 10 realizowanych projektów Teaming for Excellence. Trzy pierwsze: Sano (Sano Centrum Zindywidualizowanej Medycyny Obliczeniowej Międzynarodowa Fundacja Badawcza, wniosek był składany przez AGH), ENSEMBLE³ (ENSEMBLE³ Spółka z o.o., wywodząca się z Sieci Badawczej Łukasiewicz, Instytutu Technologii Materiałów Elektronowych i Uniwersytetu Warszawskiego przy wsparciu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju) i NOMATEN (Narodowe Centrum Badań Jądrowych) – zostały pozyskane w 2019 r. w ramach programu Horyzont 2020.

Cztery projekty: RACE (Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej), TRIO-VI CoE (Międzynarodowe Centrum Badań Oka – ICTER, Instytut Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk), Astrocent Plus (Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk) oraz P4Health (Sieć Badawcza Łukasiewicz – PORT Polski Ośrodek Rozwoju Technologii) – zostały sfinansowane w poprzednich konkursach programu ramowego Horyzont Europa.

W celu łączenia wysiłków oraz wspólnych działań na rzecz rozwoju nauki w Polsce wszystkie projekty w końcu 2025 r. utworzyły nieformalne zrzeszenie Teaming Klub Polska / Polish Teaming Club (PTC). Teraz do tego grona wybitnych dołączą trzy nowe flagowe projekty polskiej nauki.

Wsparcie KPK

Sukces polskich jednostek naukowych w konkursie Teaming for Excellence jest wynikiem planowania ambitnych badań oraz zmian strukturalnych, wytężonej pracy polskich zespołów naukowych, ale też wynikiem dedykowanego systemu wsparcia zorganizowanego przez Dział Krajowego Punktu Kontaktowego ds. Horyzontu Europa w NCBR (KPK) w zakresie przygotowania wniosków i ich wstępnej oceny przez ekspertów zewnętrznych (organizowanej i finansowanej przez europejski projekt NCP_WIDERA.NET, koordynowany przez KPK). To wszystko przełożyło się na najwyższą jakość zgłoszonych i nagrodzonych wniosków.

Serdecznie gratulujemy zwycięzcom i życzymy pomyślnego wdrażania tych ambitnych projektów!