– Czas „uczenia się” programów ramowych powoli się kończy, teraz zaczyna się etap podejmowania efektywnej międzynarodowej współpracy i realnej walki z europejską konkurencją – powiedział prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) podczas czwartej edycji Horizon4Poland, która odbyła się 18 listopada w Muzeum Historii Polski w Warszawie.
Wydarzenie, objęte patronatem NCBR, skierowane było do środowisk biznesowych i badawczych chcących uczestniczyć w programie Horyzont Europa. Konferencja, zorganizowana pod hasłem: Polska w Horyzoncie Europa. Innowacje – Współpraca – Rozwój przez Branżowe Punkty Kontaktowe działające w Sieci Badawczej Łukasiewicz, miała na celu wzmocnienie udziału polskich podmiotów w programie Horyzont Europa. Wiodącym tematem wydarzenia była kwestia pozyskiwania środków na badania i innowacje przez polskie podmioty, w szczególności instytucje naukowe oraz MŚP. Zastanawiano się również, co zrobić, aby mogły ich pozyskiwać więcej.
Finansowanie nauki w kolejnych Wieloletnich Ramach Finansowych
W debacie strategicznej pt. „Kierunki i wyzwania: jak będzie wyglądać finansowanie nauki w kolejnych Wieloletnich Ramach Finansowych” wzięli udział prof. dr hab. Andrzej Szeptycki, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, prof. Rafał Łukasik, dyrektor Departamentu Badań, Innowacji i Komercjalizacji w Sieci Badawczej Łukasiewicz, prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski, dyrektor NCBR oraz prof. Krzysztof Pyrć, prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
Jak podkreślił wiceminister nauki, prof. Andrzej Szeptycki, Komisja Europejska proponuje zwiększenie budżetu nowego Programu Ramowego na lata 2028–2034 do 175 mld euro. Budżet ten stworzy nowe możliwości m.in. w takich obszarach jak zielone technologie, zdrowie czy technologie strategiczne. Przedstawiciel MNiSW powiedział, że musimy pracować nad tym, aby polscy naukowcy potrafili lepiej sięgać po te środki, wchodząc również w rolę liderów konsorcjów projektowych.
Dyrektor NCBR, prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski powiedział, że większy budżet nie oznacza automatycznie, że więcej pieniędzy trafi do Polski. – W Programach Ramowych nie ma „kopert narodowych”. My nadal musimy o te środki skutecznie konkurować, a jest to konkurencja z najlepszymi w Europie – dodał. Dyrektor NCBR podkreślił, że przed nami jeszcze wiele wyzwań, takich jak wzmocnienie profesjonalnych biur wsparcia projektów, umiędzynarodowienie zespołów badawczych czy budowanie zdolności do koordynowania dużych konsorcjów projektowych. Wszyscy uczestnicy zgodzili się co do tego, że wzrost nakładów na innowacje stanowi szansę zarówno dla Polski, jak i Unii Europejskiej. Kluczowe przy tym znaczenie dla sukcesu ma nie tylko wzrost nakładów publicznych, lecz także współpraca nauki z biznesem, która oznacza zaangażowanie nakładów prywatnych.
Bezpieczne i czyste niebo
W debacie „Clean and safe sky” moderowanej przez dr Witolda Witowskiego z Łukasiewicz – ILOT, o przyszłości sektora aerospace, wzięła udział m.in. dr Maria Śmietanka, z-ca dyrektora Działu Krajowego Punktu Kontaktowego w NCBR. Podkreśliła, że dla osób zainteresowanych programem Horyzont Europa to kluczowy moment. – W grudniu 2025 roku zostaną oficjalnie opublikowane nowe konkursy – będą to ostatnie dwa lata programu, co daje wystarczająco dużo czasu na przygotowanie wniosków i znalezienie nowych partnerów – powiedziała. Należy jednak pamiętać, że Horyzont Europa ma złożoną strukturę, warto zatem rozpocząć przygotowania już teraz.
Wśród tematów ostatnich konkursów pojawią się obszary związane z lotnictwem m.in. ze zrównoważonymi rozwiązaniami w zakresie paliw, inteligentnymi i cyfrowymi technologiami, bezpieczeństwem czy rozwiązaniami autonomicznymi. Wszystkie projekty muszą wpisywać się w ideę zrównoważonego rozwoju. Tematyka lotnictwa będzie także mocno obecna w kolejnym Programie Ramowym ale tu jeszcze za wcześnie, aby wskazywać konkretne kierunki.
W ramach wydarzenia odbyła się również moderowana przez ekspertkę DKPK, Małgorzatę Szołuchę debata „XR Made in Poland – Nowy Gracz w europejskich wirtualnych światach”, która dotyczyła rozwijającej się polskiej branży XR.
Stoisko Krajowego Punktu Kontaktowego
W trakcie wydarzenia eksperci i ekspertki NCBR oraz Horyzontalnych Punktów Kontaktowych, udzielali informacji na temat programu Horyzont Europa oraz oferty wsparcia Centrum. Bardzo dziękujemy za duże zainteresowanie i ciekawe rozmowy.
