Od jakości powietrza i bezpieczeństwa żywności po sztuczną inteligencję i transformację energetyczną – unijne polityki wymagają solidnych podstaw naukowych. Zapewnieniem takiego wsparcia zajmuje się Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej (JRC), które poprzez 25 portfolio badawczych dostarcza wiedzy niezbędnej do projektowania i oceny działań odpowiadających na najważniejsze wyzwania Europy.
Jak Komisja Europejska przekłada politykę UE na konkretne działania badawcze?
Każdego dnia Europejczycy korzystają z rozwiązań i funkcjonują w otoczeniu regulacji tworzonych przez Unię Europejską – od przepisów dotyczących jakości powietrza, bezpieczeństwa żywności i produktów, przez ochronę danych osobowych, aż po zasady związane ze sztuczną inteligencją, energetyką czy zdrowiem publicznym. Aby podjęcie decyzji dotyczących tak ważnych aspektów życia codziennego było oparte na rzetelnej wiedzy, Komisja Europejska potrzebuje naukowych podstaw do przygotowania nowych polityk lub regulacji. To właśnie Wspólne Centrum Badawczego Komisji Europejskiej (JRC) pełni rolę wewnętrznego centrum naukowego Komisji Europejskiej, dostarczając niezależnych ekspertyz i analiz, kluczowych dla podejmowania decyzji, jak również oceny ich skutków.
Czym są portfolio JRC?
Współczesne wyzwania, przed którymi stoi Europa rzadko mieszczą się w granicach jednej dziedziny nauki. Przykładowo, zmiany klimatu wpływają na energetykę, gospodarkę, zdrowie i bezpieczeństwo, podczas gdy rozwój sztucznej inteligencji rodzi pytania technologiczne, prawne, etyczne i społeczne. W związku z tym tworzenie i wdrażanie polityk publicznych przez Komisję Europejską wymaga kompleksowej, interdyscyplinarnej wiedzy. W odpowiedzi na to wyzwanie JRC organizuje swoją działalność wokół 25 portfolio badawczych, opisanych w aktualnie obowiązującym Programie Pracy na lata 2025-2027 (JRC Work Programme 2025-2027). Portfolio mają na celu dostarczenie Komisji Europejskiej wiedzy naukowej potrzebnej do przygotowywania nowych strategii, inicjatyw i regulacji dotyczących jej strategicznych priorytetów, obejmujących zagadnienia takie jak:
- transformacja cyfrowa i sztuczna inteligencja
- Europejski Zielony Ład i polityka klimatyczna
- bezpieczeństwo energetyczne
- zdrowie publiczne
- gospodarka o obiegu zamkniętym
- bezpieczeństwo i odporność Europy
- przyszłość demokracji i społeczeństwa.
Co sprawia, że portfolio mają szanse lepiej odpowiadać na wyzwania Europy?
Współczesne wyzwania, przed którymi stoi Europa, mają charakter złożony i wymagają podejścia interdyscyplinarnego, łączącego wiedzę z wielu dziedzin. Dlatego JRC postanowiło skupić się na zorganizowaniu swojej działalności wokół konkretnych problemów i priorytetów Komisji Europejskiej, zamiast wybierać tradycyjne struktury organizacyjne czy dziedziny nauki. Każde portfolio skupia ekspertów reprezentujących różne dyscypliny naukowe, których wspólnym celem jest dostarczenie Komisji Europejskiej kompleksowej wiedzy potrzebnej do tworzenia i wdrażania polityk publicznych. Zamiast prowadzić badania w izolowanych zespołach, eksperci z różnych dziedzin współpracują wokół wspólnego problemu lub celu politycznego. W jednym portfolio mogą spotkać się ekonomiści, naukowcy zajmujący się środowiskiem, eksperci od regulacji prawnych oraz analitycy polityk publicznych. Dzięki temu Komisja Europejska otrzymuje bardziej kompleksowe i praktyczne rekomendacje.
Portfolio pełnią więc trzy kluczowe funkcje:
- Integrują wiedzę z różnych dziedzin, łącząc nauki przyrodnicze, techniczne, społeczne i ekonomiczne.
- Koncentrują działania wokół realnych wyzwań i priorytetów UE, a nie pojedynczych dyscyplin badawczych.
- Łączą naukę z polityką, dostarczając Komisji Europejskiej dowodów naukowych potrzebnych do podejmowania decyzji.
Portfolio JRC pokazują, jak zmienia się rola nauki w administracji publicznej. Nie chodzi już tylko o dostarczanie pojedynczych ekspertyz, ale o budowanie zintegrowanej wiedzy, która pomaga Komisji Europejskiej odpowiadać na złożone wyzwania naszych czasów. Dzięki temu decyzje dotyczące klimatu, zdrowia, energii czy sztucznej inteligencji mogą być podejmowane w oparciu o solidne dowody naukowe i pełniejsze zrozumienie ich skutków społecznych, gospodarczych i technologicznych.
Podsumowując, portfolio JRC to sposób organizacji badań, który pozwala łączyć różne dziedziny nauki wokół najważniejszych wyzwań i priorytetów Unii Europejskiej, aby skuteczniej wspierać proces tworzenia polityk publicznych.
Artykuł został przygotowany na podstawie informacji zawartych na stronach JRC i Komisji Europejskiej:
