Europejska Rada ds. Badań Naukowych (European Research Council – ERC) wprowadza nowy schemat finansowania: ERC Plus Grants. Jest on planowany jako wsparcie dla wybitnych naukowców z Europy i z całego świata, posiadających odważne pomysły i wizję badań o charakterze transformacyjnym, wykraczających poza zakres istniejących programów ERC.
Grant ERC Plus ma wspierać wybitnych kierowników projektów (Principal Investigators), którzy podejmują najważniejsze wyzwania naukowe. Wnioski w konkursie ERC Plus powinny dotyczyć projektów, których nie da się zrealizować w ramach zwykłego grantu ERC. Wnioskodawcy powinni wyjaśnić, w jaki sposób proponowany projekt wykracza poza zakres standardowego projektu ERC – na przykład przekształcenie całej dziedziny lub otwarcie zupełnie nowych kierunków badań.
Warto mieć na uwadze, że co roku przyznawanych będzie zaledwie około 30 grantów ERC Plus we wszystkich dziedzinach i na wszystkich etapach kariery, podczas gdy grantów Starting, Consolidator i Advanced jest łącznie około 1000 rocznie.
Kto może aplikować?
Konkursy ERC są otwarte dla naukowców w każdym wieku i każdej narodowości, mieszkających w dowolnym miejscu na świecie w momencie składania wniosku, którzy chcą realizować projekt badawczy w instytucji goszczącej (Host Institution) zlokalizowanej w państwie członkowskim UE lub kraju stowarzyszonym.
Naukowcy na wszystkich etapach kariery mogą ubiegać się o ERC Plus Grant, o ile posiadają wybitny dorobek naukowy w swojej dziedzinie. Ich przywództwo naukowe będzie oceniane z uwzględnieniem etapu kariery. Każdy naukowiec może otrzymać tylko jeden ERC Plus Grant w ciągu całej kariery.
Jakie projekty są kwalifikowalne?
Kryteria
Wnioski mogą dotyczyć dowolnej dziedziny nauki. Granty ERC przyznawane są w trybie „bottom-up”, bez z góry określonych priorytetów tematycznych. Ze względu na dużą liczbę wniosków składanych co roku oraz konieczność utrzymania wysokiej jakości i integralności procesu oceny, również w konkursie ERC Plus w ramach Programu Pracy ERC 2026 obowiązywać będą określone ograniczenia (np. dotyczące ponownego aplikowania).
Miejsce realizacji badań
Badania muszą być prowadzone w publicznej lub prywatnej jednostce badawczej (Host Institution). Może to być instytucja, w której wnioskodawca już pracuje, lub inna instytucja w jednym z państw członkowskich UE lub krajów stowarzyszonych.
Instytucja goszcząca (Host Institution)
Wniosek o grant ERC składa kierownik projektu (Principal Investigator – PI) w imieniu instytucji goszczącej. Instytucja goszcząca musi zapewnić PI odpowiednie warunki do samodzielnego prowadzenia badań oraz zarządzania finansowaniem. PI nie musi być zatrudniony w instytucji goszczącej w momencie składania wniosku.
PI i zespół
Granty ERC wspierają projekty realizowane przez kierownika projektu, który może zatrudniać członków zespołu dowolnej narodowości. Możliwe jest także zaangażowanie członków zespołu z instytucji zlokalizowanych poza Europą. Kierownik projektu ERC Plus Grant musi zadeklarować, że przeznaczy co najmniej 30% swojego czasu pracy na realizację projektu oraz że minimum 50% czasu pracy będzie spędzać w UE lub kraju stowarzyszonym.
Wysokość grantu i czas trwania
Granty ERC Plus przyznawane są na okres od 4 do 7 lat, bez proporcjonalnego obniżania kwoty w przypadku projektów krótszych niż 7 lat. Maksymalna wysokość grantu wynosi 7 mln euro, bez możliwości ubiegania się o dodatkowe środki.
Zakres kosztów
Granty ERC Plus przyznawane są w formie ryczałtu (lump sum) na cały projekt. W przypadku grantów ryczałtowych przyznawana jest jedna kwota ryczałtowa, w razie potrzeby podzielona pomiędzy beneficjentów. Jest ona oparta na realistycznym oszacowaniu rzeczywistych kosztów projektu i w pełni pokrywa działania przewidziane w projekcie.
Wnioskodawcy w konkursie ERC Plus muszą przygotować budżet, uwzględniając wyłącznie koszty kwalifikowalne w modelu rzeczywistych kosztów, tzn.:
- kwalifikowalne koszty bezpośrednie projektu oraz
- 25% ryczałtu na koszty pośrednie, naliczane od kategorii kosztów bezpośrednich dozwolonych w Horyzoncie Europa.
Jak aplikować?
Wnioski o granty ERC można składać wyłącznie w odpowiedzi na ogłoszone konkursy.
Kompletny wniosek o grant ERC zawiera:
- formularze administracyjne,
- część opisową (research proposal),
- dokumenty uzupełniające.
Konkursy są publikowane na EU Funding & Tenders Portal
Jak przebiega ocena etyczna?
Każdy wniosek zakwalifikowany do finansowania musi przejść ocenę etyczną, aby zapewnić, że badania finansowane przez ERC są zgodne z zasadami etycznymi oraz odpowiednimi przepisami UE, prawa krajowego i międzynarodowego, w tym Kartą praw podstawowych UE oraz Europejską Konwencją Praw Człowieka. Jest to wymóg prawny wynikający z programu Horyzont Europa (art. 18 i 19).
Podstawą oceny etycznej są:
- Część A wniosku (w tym Ethics Issues Table – EIT i Ethics Self-Assessment – ESA)
- Część B wniosku.
Dobrze opracowana samoocena etyczna (ESA) jest kluczowa, ponieważ jasno wskazuje, jakie kwestie etyczne wiążą się z proponowanymi badaniami oraz w jaki sposób zostaną one rozwiązane.
Ocena etyczna obejmuje 3 etapy (szczegóły będą określone w dokumentach ERC).
Jak wygląda proces oceny merytorycznej?
Wnioski są oceniane przez wybranych międzynarodowych ekspertów (peer reviewers), którzy oceniają je wyłącznie na podstawie kryterium doskonałości naukowej (excellence). Kryterium to stosuje się zarówno do projektu badawczego, jak i do sylwetki kierownika projektu.
Panele oceniają w szczególności:
- przełomowy charakter i ambitny poziom projektu badawczego.
Jednocześnie panele oceniają:
- potencjał intelektualny i kreatywność kierownika/kierowników projektu, ze szczególnym uwzględnieniem tego, czy posiada on/ona odpowiednią wiedzę i zdolność do skutecznego przeprowadzenia projektu.
W przypadku ERC Plus Grants większą wagę niż w standardowych grantach przywiązuje się do dotychczasowych osiągnięć wnioskodawców – oczekuje się, że będą to liderzy w swojej dziedzinie. Ponieważ ERC Plus jest otwarty dla naukowców na wszystkich etapach kariery, panele będą oceniały dorobek w odniesieniu do etapu kariery danego kandydata.
Wnioski ERC Plus będą oceniane w dwóch etapach, przy czym rozmowa (interview) z wnioskodawcą odbędzie się na etapie 2. Ocena prowadzona jest przez panele eksperckie (peer review panels). Panele mogą być wspierane przez niezależnych ekspertów zewnętrznych pracujących zdalnie.
- Na etapie 1 oceniane są: skrócona część naukowa (Part 1), CV i dorobek kierownika projektu (track record) oraz Statement of Vision.
- Na podstawie tej oceny tylko wnioski najwyższej jakości są kierowane do etapu 2 (decyzja „retained / not retained”).
- Na etapie 2 oceniany jest pełny opis projektu, a kierownik projektu przedstawia swój wniosek podczas rozmowy z panelem ERC Plus (Step 2).
Na końcu etapu 2 wniosek otrzymuje jedną z ocen:
- A – wniosek w pełni spełnia kryterium doskonałości i jest rekomendowany do finansowania, pod warunkiem dostępności środków;
- B – wniosek spełnia tylko część elementów kryterium doskonałości i nie zostanie sfinansowany.
Wnioski rekomendowane do finansowania są finansowane przez ERC, o ile pozwalają na to dostępne środki. Finansowanie przyznawane jest zgodnie z pozycją na liście rankingowej.
Wszystkie wnioski rekomendowane do finansowania podlegają ocenie etycznej, a w razie potrzeby także ocenie bezpieczeństwa (security appraisal).
