Program Horyzont Europa zyskał nowego strategicznego partnera. Od 30 lipca 2026 r. Japonia, dysponująca jednym z najbardziej zaawansowanych ekosystemów badań i innowacji na świecie, uczestniczy w programie jako kraj stowarzyszony.
Umowa stowarzyszenia umożliwia japońskim naukowcom i organizacjom uczestnictwo w programie Horyzont Europa na takich samych zasadach jak podmiotom z państw członkowskich UE oraz innych krajów stowarzyszonych. Japońskie organizacje będą mogły dołączać do międzynarodowych konsorcjów badawczych i nimi kierować, otrzymywać finansowanie ze środków UE oraz współpracować z czołowymi instytucjami badawczymi przy rozwiązywaniu globalnych wyzwań.
Strategiczne partnerstwo UE i Japonii w obszarze badań i innowacji
Stowarzyszenie Japonii z programem Horyzont Europa stanowi ważny krok w rozwoju strategicznego partnerstwa między Unią Europejską a Japonią oraz potwierdza wspólne zaangażowanie na rzecz doskonałości naukowej, innowacyjności oraz otwartej, opartej na wspólnie uzgodnionych zasadach międzynarodowej współpracy badawczej.
Stowarzyszenie Japonii obejmuje II filar programu Horyzont Europa (Globalne wyzwania i europejska konkurencyjność przemysłowa), dysponujący budżetem w wysokości 52,4 mld euro. Filar II finansuje międzynarodowe projekty badawczo-innowacyjne dotyczące najważniejszych wyzwań społecznych związanych m.in. z klimatem, energią, zdrowiem i gospodarką cyfrową. Japonia będzie wnosić wkład finansowy do budżetu Horyzontu Europa, pokrywając koszty udziału japońskich podmiotów.
Ponadto japońscy uczestnicy nadal będą mieli dostęp do tych części programu Horyzont Europa, które są otwarte dla państw trzecich, m.in. do filaru I Doskonała baza naukowa (Excellent Science), w tym działań Maria Skłodowska-Curie Actions (MSCA), wspierających kształcenie doktorantów, rozwój kariery naukowców po doktoracie oraz międzynarodową współpracę badawczą oraz filaru III Innowacyjna Europa (Innovative Europe).
Negocjacje dotyczące przystąpienia Japonii zostały pomyślnie zakończone przez Komisję Europejską i rząd Japonii w grudniu 2025 r. Od stycznia 2026 r. rozwiązania przejściowe umożliwiały japońskim podmiotom składanie wniosków w konkursach II filaru programu Horyzont Europa oraz ocenę tych podmiotów jako potencjalnych beneficjentów.
Unia Europejska i Japonia będą kontynuować rozwój współpracy w celu wspólnego stawiania czoła globalnym wyzwaniom, szczególnie w obszarach transformacji cyfrowej, ochrony zdrowia oraz technologii wspierających neutralność klimatyczną.
Japonia 23. krajem stowarzyszonym z programem Horyzont Europa
Japonia dołączyła do 22 państw już wcześniej stowarzyszonych z programem Horyzont Europa na podstawie członkostwa w Europejskim Obszarze Gospodarczym, procesu rozszerzenia UE, Europejskiej Polityki Sąsiedztwa lub innych państw i terytoriów trzecich spełniające kryteria kwalifikowalności programu.
Stowarzyszenie Japonii opiera się na wieloletnim i stale rozwijanym partnerstwie badawczo-innowacyjnym z Unią Europejską, zapoczątkowanym w 2011 r. podpisaniem umowy o współpracy naukowo-technicznej. Niedawnym przykładem ścisłej współpracy UE i Japonii są rekomendacje opracowane przez panel ekspertów UE-Japonia w ramach „Pogłębionego dialogu dotyczącego materiałów zaawansowanych”. Dokument ten identyfikuje obszary komplementarności i synergii w dziedzinach elektroniki, mobilności, budownictwa, energetyki oraz nauki opartej na analizie danych, które mogą przynieść korzyści zarówno obywatelom UE, jak i Japonii.
Źródło: Komisja Europejska, „Japan officially joins Horizon Europe”, 30 lipca 2026 r.
