Po omówieniu struktury, priorytetów oraz wybranych przykładów działalności Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej (JRC), czas zajrzeć bliżej do miejsc, w których powstają analizy, dane i dowody naukowe wspierające polityki Unii Europejskiej. W tym tygodniu przedstawiamy przegląd ośrodków i laboratoriów należących do JRC. Warto przypomnieć, że każda z jednostek aktywnie rekrutuje do pracy w swoich ośrodkach oraz organizuje wydarzenia w formie webinariów i konferencji.  

Największy ośrodek JRC w Isprze (Włochy)  

W Isprze znajduje się największy punkt badawczy JRC, który powstał w 1960 roku jako centrum badań nuklearnych. Położony nad jeziorem Maggiore kompleks zatrudnia obecnie około 2500 pracowników. W laboratoriach w Isprze prowadzone są interdyscyplinarne działania naukowe w obszarach takich jak: 

• ochrona środowiska,  
• zrównoważony rozwój,  
• mobilność, bezpieczeństwo,  
• zdrowie oraz dobrostan obywateli.

Naukowcy pracują nad zagadnieniami związanymi z migracjami i demografią, rozwojem technologii cyfrowych oraz ograniczaniem emisji z sektora transportu. Zaawansowana infrastruktura badawcza, jaką dysponuje ośrodek obejmuje m.in.:

• narzędzia do badań odporności pełnowymiarowych konstrukcji na trzęsienia ziemi,  
• centrum testujące pojazdy elektryczne, baterie, stacje ładowania,
• zaawansowane laboratorium rozwijające technologie monitorowania i zabezpieczania materiałów jądrowych.  

Najnowsze laboratorium JRC zostało we wrześniu 2026 uruchomione właśnie w Isprze. Jest to Security Research & Innovation Campus, którego celem jest wspieranie bezpieczeństwa Europy. 

Precyzja pomiarów w JRC w Geel (Belgia)  

W JRC w Geel nauka spotyka się z precyzją pomiarów. To właśnie w tutejszych laboratoriach od 1960 roku rozwijane są referencyjne materiały odniesienia (Certified Reference Materials), metody pomiarowe i standardy, które pomagają zapewnić wiarygodność badań, analiz laboratoryjnych oraz wdrażania unijnych przepisów w całej Europie. Ośrodek odgrywa kluczową rolę w harmonizacji metod badawczych, wspierając zarówno naukowców, jak i decydentów odpowiedzialnych za polityki UE. Wśród unikatowej infrastruktury badawczej ośrodka znajdują się m.in.: 

• laboratoria bezpieczeństwa żywności,  
• laboratoria metrologii radionuklidów,  
• obiekty do przygotowywania materiałów jądrowych, 
• instalacja GELINA, uznawana za jedno z najdokładniejszych na świecie źródeł neutronów wykorzystywanych w badaniach naukowych.  

Mimo że jest to jeden z najmniejszych ośrodków JRC pod względem liczby pracowników (około 230 osób), jego ekspertyza w zakresie metrologii i referencyjnych materiałów odniesienia ma wpływ na miliony pomiarów wykonywanych każdego dnia w laboratoriach w Europie i na świecie. 

JRC w Karlsruhe (Niemcy): laboratoria na rzecz bezpiecznej energii jądrowej 

Położony w Niemczech ośrodek JRC Karlsruhe jest głównym centrum badań w obszarze bezpieczeństwa i ochrony jądrowej. To właśnie w tutejszych laboratoriach blisko 250 naukowców dostarcza niezależnej wiedzy naukowej wspierającej unijną politykę jądrową oraz działania na rzecz bezpiecznego i odpowiedzialnego wykorzystania energii jądrowej w Europie.

JRC w Karlsruhe odgrywa również ważną rolę w zachowaniu i rozwijaniu europejskich kompetencji jądrowych realizując działania w ramach programu Euratom Research and Training Programme.

Obecnie w ośrodku powstaje nowa infrastruktura badawcza Wing M, będąca największą inwestycją infrastrukturalną JRC w obszarze badań jądrowych. Badania prowadzone w Karlsruhe i opracowywane tam technologie radioizotopowe mają zastosowanie w energetyce jądrowej oraz medycynie, zwłaszcza w diagnostyce i leczeniu nowotworów. 

Koordynacja JRC: Bruksela (Belgia)  

To właśnie z JRC w Brukseli koordynowana jest działalność całej organizacji i wzmacniany jest dialog między światem nauki a decydentami politycznymi. W brukselskiej siedzibie mieści się biuro komisarz UE ds. startupów, badań naukowych i innowacji, Ekateriny Zaharievej, a także biuro dyrektora generalnego JRC, Bernarda Magenhanna. To tutaj opracowywane są strategie działania, planowane programy prac oraz koordynowane działania realizowane przez wszystkie ośrodki JRC w Europie. 

JRC w Petten (Holandia): nauka wspierająca energetykę przyszłości 

Badania prowadzone w tym ośrodku koncentrują się przede wszystkim na: 

• zrównoważonej energetyce,  
• klimacie,  
• mobilności,
• bezpieczeństwie jądrowym.  

W tutejszych laboratoriach testowane są m.in.: akumulatory nowej generacji,  technologie wodorowe, ogniwa paliwowe oraz inteligentne sieci energetyczne.  

Naukowcy analizują również bezpieczeństwo materiałów i komponentów wykorzystywanych w energetyce jądrowej oraz opracowują rozwiązania pozwalające ograniczać emisję CO₂ i zwiększać efektywność wykorzystania energii. Jednym z kluczowych obszarów działalności ośrodka jest rozwój technologii wspierających zieloną transformację. Badania prowadzone w Petten pomagają ocenić potencjał nowych rozwiązań energetycznych i dostarczają Komisji Europejskiej rzetelnych danych niezbędnych do tworzenia skutecznych polityk klimatycznych i energetycznych. 

Badania na rzecz inteligentnej i zrównoważonej Europy w JRC w Sewilli (Hiszpania)

Ośrodek JRC w Sewilli jest drugim co do wielkości centrum badawczym JRC. Zlokalizowany na wyspie Isla de la Cartuja w kompleksie Sevilla TechPark, ośrodek skupia około 400 specjalistów. Prowadzone tu badania dostarczają wysokiej jakości analiz i badań w obszarach, które bezpośrednio wpływają na życie wszystkich Europejczyków:  

• sztucznej inteligencji, 
• transformacji terytorialnej  
• czystym przemyśle,  
• polityce fiskalnej.  

Obecnie w Sewilli powstaje również nowa siedziba JRC zaprojektowana zgodnie z założeniami inicjatywy New European Bauhaus, która ma łączyć zrównoważony rozwój, estetykę i włączenie społeczne. Będzie to pierwszy budynek Komisji Europejskiej o dodatnim bilansie energetycznym (net-positive energy), stanowiący przykład zrównoważonego i innowacyjnego budownictwa.