Ponad 50 uczestników z 18 krajów spotkało się w biurze NCBR w Brukseli, by dyskutować możliwość zawiązania partnerstw dla realizacji wspólnych przedsięwzięć na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa surowcowego, w szczególności dostaw surowców krytycznych.
Spotkanie networkingowe, mające na celu wzmocnienie nieformalnych powiązań pomiędzy polskimi, europejskimi i globalnymi interesariuszami reprezentującymi środowisko surowców mineralnych, zorganizował Dział Krajowego Punktu Kontaktowego w NCBR we współpracy z Biurem NCBR w Brukseli, przy wsparciu Łukasiewicz – Instytutu Metali Nieżelaznych. Odbyło ono się 17 listopada 2025 w naszym biurze w Brukseli.
Prowadzący spotkanie dyrektor Biura NCBR w Brukseli, Waldemar Dubaniowski, Maria Śmietanka, zastępca dyrektora Działu KPK w NCBR oraz Tomasz Smal, zastępca dyrektora Łukasiewicz IMN podkreślili znaczenie Polski w europejskim sektorze surowców, w tym surowców krytycznych, co przekłada się na aktywne uczestnictwo w projektach Horyzontu Europa. W swoich wypowiedziach wyrazili nadzieję, że spotkanie przyczyni się do wzmocnienia strategicznej współpracy na rzecz innowacji.
Obecność przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Komisji Europejskiej jak również instytucji i inicjatyw europejskich umożliwiła nawiązanie dialogu na temat priorytetów B+R+I dla sektora surowców mineralnych w kontekście polityk europejskich, w szczególności Critical Raw Materials Act.
Pozycja Polski w europejskiej polityce surowcowej
Wojciech Kupka (MKiŚ) podkreślił, że Polska koncentruje się na wdrożeniu legislacji europejskiej w zakresie surowców mineralnych. Przygotowywana ustawa stworzy podstawę prawną do realizacji działań na poziomie krajowym. Planowana aktualizacja krajowej polityki surowcowej ma zapewnić spójność z unijnymi regulacjami, integrację z innymi strategiami państwa i wzmocnienie bezpieczeństwa dostaw, co ma umocnić pozycję Polski w europejskiej polityce surowcowej.
Przedstawicielki Komisji Europejskiej (DG GROW), Tatiana Lopez Garrido oraz Magdalena Brussel-Jacaszek, przedstawiły założenia programów Komisji Europejskiej na rzecz konkurencyjności i innowacji w nowej perspektywie finansowej (2028-2034) Europejskiego Funduszu Konkurencyjności (EFK) oraz nowego Horyzontu Europa, w kontekście polityk surowcowych. Europejski Fundusz Konkurencyjności (EFK) ma wypełnić lukę w finansowaniu projektów od badań po wdrożenie, oferując elastyczne mechanizmy i mobilizując kapitał prywatny, aby zwiększyć konkurencyjność UE. Z budżetem 234 mld euro i silnym powiązaniem z nowym Horyzontem Europa (175 mld euro), Europejski Fundusz Konkurencyjności stworzy spójną ścieżkę od innowacji do rynku w kluczowych obszarach, takich jak transformacja przemysłowa, cyfryzacja, biotechnologia i odporność gospodarcza obejmująca również tematykę surowcową.
Niwelowanie luk
W dyskusji moderowanej przez Kamilę Słupek, dyrektorkę w EuroMetaux, uczestnicy podkreślali strategiczne znaczenie surowców dla europejskich łańcuchów wartości i konieczność zwiększenia budżetu na ten obszar w 10. Programie Ramowym (FP10), przy jednoczesnym wzmocnieniu partnerstw i inicjatyw europejskich. Wskazywali na lukę w finansowaniu przejścia od badań do pełnoskalowej produkcji (TRL 7-9), której zniwelowanie wymaga lepszej koordynacji instrumentów krajowych i unijnych. Podkreślali, że kapitał jest dostępny, lecz barierą pozostają: komercjalizacja innowacji, brak kadr oraz kwestie społeczne i środowiskowe w całym łańcuchu wartości.
Wyrażono opinię, że Polska i inne państwa członkowskie muszą aktywnie uczestniczyć w partnerstwach i sieciach europejskich nie czekając na inicjatywy z Brukseli, wykorzystując przy tym własne zasoby surowców krytycznych. Ma to kluczowe znaczenie dla zmniejszenia zależności UE od importu i zwiększenia bezpieczeństwa surowcowego. Polskie zasoby miedzi i srebra, jak również węgla koksującego mają w tym kontekście bardzo istotne znaczenie.
Zwrócono uwagę na globalny charakter kryzysu surowcowego i potrzebę partnerstw między regionami popytu oraz krajami zasobnymi w surowce, a także rozwój dyplomacji surowcowej. Europa musi przejść od myślenia krajowego i unijnego do perspektywy globalnej, przy zachowaniu silnych instrumentów finansowych i współpracy międzynarodowej.
E-postery prezentują osiągnięcia
Spotkanie było też okazją do zaprezentowania osiągnięć uczestników w zakresie badań i innowacji, w tym wyników międzynarodowych projektów współpracy, jak też ofert współpracy w ramach nadchodzących konkursów Horyzontu Europa dotyczących surowców mineralnych.
E-plakaty uczestników spotkania są dostępne tutaj.
W opinii uczestników spotkanie, mające status oficjalnego wydarzenia towarzyszącego, było bardzo udanym wstępem do rozpoczynającego się Europejskiego Tygodnia Surowców Mineralnych (EU Raw Materials Week 2025).
Organizatorzy spotkania, zespół Industry NCBR/DKPK: Elżbieta Pietrzykowska, Małgorzata Kapica i Jarosław Piekarski, oraz Maciej Zdanowicz z Biura NCBR w Brukseli wyrażają podziękowanie uczestnikom za zaangażowanie i efektywny networking, oraz szczególnie Danielowi Ciosowi (DG GROW KE) za wsparcie przy organizacji spotkania. Organizatorzy są przekonani, że spotkanie przyczyni się do wzmocnienia współpracy badawczo-innowacyjnej pomiędzy narodowymi społecznościami surowcowymi.
Kontakt do ekspertów w obszarze Przemysł w klastrze 4 Horyzontu Europa.
