Ponad 450 osób uczestniczyło w Dniu Informacyjnym „Ostatnia prosta w Horyzoncie Europa. Wykorzystaj swoją szansę!”, zorganizowanym 3–4 lutego 2026 r. w Warszawie przez Dział Krajowego Punktu Kontaktowego do programu Horyzont Europa w NCBR. W dwudniowym wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele Komisji Europejskiej, świata nauki, biznesu, administracji publicznej oraz samorządowej.
Uczestnikom serdecznie dziękujemy i zapraszamy na kolejne nasze wydarzenia!
Otwierając konferencję, zastępca dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), Bożena Lublińska-Kasprzak podkreśliła, że naszej organizacji zależy na jak najlepszym wykorzystaniu możliwości w ostatnich dwóch latach programu Horyzont Europa. Udział polskich jednostek w programie sukcesywnie rośnie, ale biorąc pod uwagę potencjał naszej gospodarki, polskich instytucji i przedsiębiorstw, mamy ambicję na więcej – dodała.
Prof. dr hab. inż. Marek Gzik, sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, przyznał, że Europa ma jeszcze wiele do zrobienia w obszarze konkurencyjności gospodarki, a Programy Ramowe Unii Europejskiej są ważnym narzędziem umożliwiającym poprawę pozycji Europy. Minister dodał, iż wyniki dyskusji panelowych będą wskazówką dla ministerstwa, jak dostosowywać strategię wsparcia, aby udział polskich naukowców w przestrzeni europejskiej był na jeszcze wyższym poziomie.
Dyrektor Działu Krajowego Punktu Kontaktowego do programu Horyzont Europa (DKPK), dr Piotr Świerczyński, zaprezentował ofertę wsparcia skierowaną do wszystkich zainteresowanych udziałem w programie Horyzont Europa. – Posiadamy szeroki wachlarz szkoleń, w tym specjalistyczne, dostosowane do indywidualnych potrzeb danej jednostki – podkreślił, zapraszając jednocześnie na kolejną edycję Akademii Managera – flagowego cyklu szkoleniowego DKPK, który ruszy wkrótce.
AI i Horyzont Europa: od polityk do innowacji
Panel rozpoczął się prezentacją przedstawiciela Komisji Europejskiej (KE), Szymona Bieleckiego, który przedstawił agendę KE w zakresie sztucznej inteligencji (AI). Następnie ekspertka DKPK, dr Weronika Gawęda, poprowadziła dyskusję na temat strategicznych kierunków KE w tym obszarze. Pamela Krzypkowska, dyrektor Departamentu Badań i Innowacji w Ministerstwie Cyfryzacji, podkreśliła, że strategie UE opierają się na sektorach, zaś Polska ma przewagi w wielu branżach i warto to wykorzystać. Dr inż. Michał Doligalski, dyrektor Departamentu Innowacji i Rozwoju w MNiSW, zaznaczył, że musimy się skupić na implementacji i wdrożeniach oraz szukać dla Polski nisz, które następnie będziemy mogli skalować na rynek europejski.
Prof. dr hab. inż. Tomasz Trzciński, dyrektor ds. badawczo‑rozwojowych w Instytucie IDEAS, zwrócił uwagę, że „poletko”, które tworzy program Horyzont Europa, staje się poligonem doświadczalnym dla wdrożeń oraz weryfikacji rozwiązań na poziomie konsumenta. Wskazał również, że Komisja dostrzegła, jak bardzo Europa jest rynkiem sfragmentaryzowanym, i konieczne jest połączenie sił, aby stawić czoła globalnym hegemonom. W Polsce uruchamiane są obecnie dwie duże Fabryki AI. – My, jako rynek europejski, musimy zacząć być twórcami, a nie tylko odbiorcami technologii powstających za oceanem – podkreślił Marek Kasztelnik, koordynator Fabryki AI GAIA.
Podsumowując, Józefina Krasnodębska z firmy 7bulls.com Sp. z o.o., powiedziała, że jej zdaniem europejska strategia powinna wyraźnie przekładać się na wdrożenia biznesowe. Współpraca z biznesem będzie kluczowa w nowej perspektywie programowej, a wykorzystanie dotychczasowych rezultatów jest niezwykle istotne.
Od oceny wniosków do roli koordynatora – sposób na sukces w HE
Sesję „Od pomysłu do wysokiej oceny – jak projektować wnioski do programu Horyzont Europa” moderowała z-ca dyrektora DKPK, Renata Rycerz, a jej gośćmi byli doświadczeni eksperci oceniający wnioski projektowe w programie Horyzont Europa. Dyskusję panelową poprzedziły wystąpienia ekspertów DKPK, którzy omówili aspekty horyzontalne we wnioskach projektowych, takie jak wykorzystanie AI czy włączenie nauk humanistycznych i społecznych. Opowiedzieli też, jak Plany Równości Płci funkcjonują jako narzędzie budowania wiarygodności instytucji i dlaczego ich właściwe wdrażanie ma realne znaczenie oraz dlaczego decyzja o byciu ekspertem Horyzontu Europa to inwestycja w jakość przyszłych wniosków projektowych.
W trakcie panelu zaproszeni goście podkreślali, że koncepcja projektu musi odzwierciedlać oczekiwania Komisji Europejskiej. – Nasz pomysł powinien być również skonsultowany z ekspertem z danej dziedziny, a jego rezultaty muszą mieć zastosowanie na poziomie europejskim, nie tylko polskim – powiedziała Natalia Jarmużek-Troczyńska z Polskiej Platformy Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Z kolei Jakub Główka z Sieci Badawczej Łukasiewicz PIAP podkreślił, że należy się zastanowić, co, jako organizacja, chcemy w danym projekcie rozwinąć. – Nie chodzi o rozwiązanie całego projektu, Horyzont Europa to nie są otwarte tematy, ale bardzo celowane obszary, z oczekiwanymi rezultatami, zaś temat jest skrojony pod konkretny efekt – zaznaczył.
Piotr Dymarski, dyrektor Biura Cyfryzacji i Innowacji, Mostostal Warszawa, zauważył, że rezultaty opisane w projekcie powinny być zdefiniowane z perspektywy użytkownika końcowego. Joanna Bosiacka-Kniat z Horyzontalnego Punktu Kontaktowego Polska Zachodnia, zachęcała do nawiązania kontaktu z ekspertami DKPK w NCBR oraz HPK. – Czasami pół punktu robi różnicę, dlatego warto konsultować swoje pomysły, aby projekt był idealnie doprecyzowany i żeby oceniający nie mieli wątpliwości – podkreśliła.
Czy warto koordynować projekty? Wszyscy zgodnie odpowiedzieli, że absolutnie tak. Dla Platformy Bezpieczeństwa Wewnętrznego to była naturalna ścieżka rozwoju, bowiem jest to rola dająca wiele możliwości: wpływ na realizację projektu, większe finansowanie, bezpośredni kontakt z KE. Do roli koordynatora trzeba jednak dochodzić powoli, uczyć się od najlepszych, zebrać zasoby i być w stanie odpowiadać za cały projekt – wyjaśniła Natalia Jarmużek-Troczyńska.
Z kolei Joanna Bosiacka-Kniat zachęcała do zapisywania się do bazy ekspertów KE. – Każdy może pracować dla Komisji Europejskiej, oceniając wnioski projektowe; nie trzeba być naukowcem, wystarczy być ekspertem w swojej dziedzinie – powiedziała. Uczestnicy panelu, którzy sami są ekspertami oceniającymi wnioski, zgodzili się, że jest to doskonała szkoła pisania wniosków projektowych. Można lepiej zrozumieć detale wniosków, wymagania i oczekiwania KE. Niezwykle ważny jest również bezpośredni kontakt z oficerami projektowymi Komisji oraz współpraca z instytucjami z całego świata. Za pracę ekspert otrzymuje wynagrodzenie, w zależności od konkursu, pomiędzy 180 a 450 euro za dzień pracy, a czasem nawet więcej.
Partnerstwa europejskie – jak współpraca napędza innowacje
Kolejny panel konferencji pt. „Partnerstwa europejskie – jak współpraca napędza innowacje” moderowała ekspertka DKPK dr Maria Śmietanka. W dyskusji udział wzięli: dr Grzegorz Owsianik z Komisji Europejskiej, dr Beata Lubos – dyrektor Departamentu Współpracy Międzynarodowej Łukasiewicz – ILOT, dr inż. Joanna Badach z Politechniki Gdańskiej, dr hab. Inż. Ryszard Piramidowicz z Politechniki Warszawskiej i VIGO Photonics oraz dr Marcin Lawenda z Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego. Dyskusja dotyczyła partnerstw europejskich zarówno z perspektywy Komisji Europejskiej, jak i beneficjentów. Uczestnicy podkreślali możliwości, jakie dają partnerstwa w ujęciu szerszym niż tylko udział w projektach, w tym: mobilizacja środowiska, wpływ na wyznaczanie kierunków badawczych UE czy tematy konkursowe oraz budowanie swojej marki na poziomie międzynarodowym.
Nowa odsłona Kampanii HE4Business
Pierwszy dzień konferencji zakończyła sesja pt. „Horyzont Europa dla biznesu – prezentacja instrumentów dla firm”. Ekspertka DKPK Aleksandra Ihnatowicz, przedstawiła założenia kolejnej odsłony kampanii informacyjnej Krajowego Punktu Kontaktowego mającej na celu promocję wsparcia dostępnego dla firm. Ekspert DKPK, Piotr Olszowski omówił najważniejsze informacje dotyczące konkursów dla firm, które zaplanowane są na 2026 rok. Kamila Czerwińska z EIT Food przedstawiła ofertę wspólnot EIT, a Justyna Gorzoch z Departamentu Innowacji i Polityki Przemysłowej w Ministerstwie Rozwoju i Technologii skupiła się na programie STEP jako instrumencie wykraczającym poza Horyzont Europa, obejmującym również niektóre konkursy krajowe.
W panelu dyskusyjnym wzięli udział Natalia Kobza, CloudFerro S.A., Kamil Pluskwa-Dąbrowski, IS-Wireless oraz Dominika Rajczykowska, WIDMO Spectral Technologies. Eksperci podkreślali, że nie należy poddawać się po pierwszych porażkach i aplikować w kolejnych konkursach. Ważna jest również umiejętność przełożenia pomysłu na bardzo konkretną opowieść biznesową. – Musimy korzystać z grantów, bo we wszystkich zakątkach świata, gdzie powstają innowacje, są one wspierane na poziomie państwowym, więc jeśli pozbawiamy się tego narzędzia, to stawiamy siebie od razu w pozycji niekonkurencyjnej – podsumował Kamil Pluskwa-Dąbrowski. Uczestnicy podkreślali, że projekty Horyzontu nie powinny być celem samym w sobie, ale odzwierciedlać szerszą strategię biznesową firmy.
Sześć równoległych sesji tematycznych
Drugiego dnia konferencji, eksperci DKPK poprowadzili sześć równoległych sesji tematycznych, podczas których uczestnicy mogli zagłębić się w kluczowe obszary programu Horyzont Europa.
W trakcie sesji pt. „Zdrowie, Rolnictwo, Środowisko” rozmawiano na temat roli sztucznej inteligencji i nowych technologii w projektach badawczo-rozwojowych, obejmujących tak różnorodne obszary jak zdrowie, dane oceaniczne, aspekty społeczne czy mikrobiom glebowy. Dyskusja dotyczyła zarówno potencjału i korzyści wynikających z wdrażania innowacyjnych rozwiązań, jak i wyzwań związanych m.in. z danymi, regulacjami oraz współpracą nauki z biznesem. Uczestnicy podkreślali, że technologie cyfrowe i narzędzia AI stają się kluczowymi elementami projektów, a w efekcie przyczyniają się do budowania nowoczesnej, zrównoważonej i odpornej gospodarki.
Z kolei, w trakcie sesji „Czyste technologie: energetyka, przemysł i transport”, uczestnicy mieli okazję omówić wpływ inicjatyw, takich jak Pakt dla czystego przemysłu (Clean Industrial Deal) oraz europejski Strategiczny plan w dziedzinie technologii energetycznych (SET Plan) na tematykę konkursów w programie Horyzont Europa. W trakcie spotkania zaproszeni eksperci przedstawili najnowsze kierunki europejskich strategii dla czystych technologii oraz dostępne możliwości finansowania, obejmujące łącznie niemal 0,5 mld euro. Uczestnicy wysłuchali m.in. prezentacji Macieja Kiełmińskiego (MNiSW) dotyczącej SET Planu, przeglądu konkursów Clean Industrial Deal (Jose Jimenez Mingo, DG Clima) oraz panelu dyskusyjnego poświęconego roli strategii sektorowych w kształtowaniu tematów konkursowych. Sesję zakończyło omówienie wyzwań EIC, w tym tematów z obszaru energetyki i materiałów.
Niezwykle ważna była sesja pt.: „Bezpieczeństwo cywilne, Technologie cyfrowe, Przestrzeń kosmiczna”, która miała na celu omówienie potencjału polskich podmiotów w zakresie uczestnictwa w kluczowych działaniach B+R+I inicjowanych przez Komisję Europejską w klastrach 3 i 4. Dyskusja skupiła się m.in. wokół rozwoju technologii i ich zastosowania w strategicznych obszarach mających znaczenie dla bezpieczeństwa Europy.
Nie zabrakło również sesji na temat klimatu, miast i społeczeństwa, podczas której dyskutowano na temat roli architektów, urbanistów w tworzeniu niskoemisyjnej i zrównoważonej klimatycznie architektury oraz roli mieszkańców w projektach B+R. W nawiązaniu do wyzwań klimatycznych, często postrzeganych jako ograniczenia, próbowano odpowiedzieć na pytanie, jak należy projektować działania, aby były postrzegane jako szanse, a nie jedynie zagrożenia. Zastanawiano się, w jaki sposób planować procesy rozwoju, aby mieszkańcy nie byli tylko osobami konsultującymi, ale realnymi współtwórcami.
Przedstawicielka Komisji Europejskiej, Francesca Cervelli, w trakcie sesji „Szersze uczestnictwo: podnosimy doskonałość naukową, łączymy infrastrukturę” podsumowała rezultaty projektów w obszarze Widening oraz omówiła konkursy na lata 2026–27. Dyskutowano również o wpływie Wideningu na rozwój doskonałości naukowej w Europie Środkowej, w tym w Polsce, oraz o oczekiwaniach polskiego środowiska naukowego w odniesieniu do 10. Programu Ramowego. W drugiej części sesji przedstawiony został obszar infrastruktur badawczych oraz doświadczenia związane z mechanizmem Transnational Access.
Uczestnicy konferencji mieli również okazję lepiej zrozumieć, jak Horyzont Europa może wesprzeć rozwój ich kariery naukowej. W trakcie sesji pt.: „Kariera naukowa z Horyzontem Europa” swoimi doświadczeniami podzielili się laureaci grantów Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC): dr hab. inż. Anna Siekierka i dr hab. Inż. Łukasz Sterczewski z Politechniki Wrocławskiej, dr hab. Maria Nowak z Uniwersytetu Warszawskiego oraz dr inż. Wojciech Krauze z Politechniki Warszawskiej. Następnie ekspertka Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej omówiła program Działania Marii Skłodowskiej-Curie (MSCA) i możliwości, jakie oferuje.
Dziękujemy wszystkim za udział w wydarzeniu! Państwa obecność, pomimo tak niesprzyjających warunków pogodowych, to największe uznanie dla naszej pracy i dowód na to, że zainteresowanie programem Horyzont Europa jest coraz większe, a udział w nim jest ważny i potrzebny dla polskiej społeczności badań i innowacji.
Zapraszamy do śledzenia naszej strony internetowej i udziału w kolejnych inicjatywach.
