KLASTER 2

Kultura, Kreatywność i Społeczeństwo integracyjne (Culture, Creativity and Inclusive Society)

Celem klastra 2 jest wspieranie większego zrozumienia bogactwa i dywersyfikacji kulturowej i społecznej Europy, jak również wskazanie w jaki sposób Europa może najlepiej korzystać z adaptowania nowych modeli i polityk w kontekście nagłych przemian transformacyjnych i korelacji międzynarodowych.

Wyzwania stojące przed Europą są ambitne, ale i takie są również możliwości, które pozwolą na przekucie tychże wyzwań w atuty poprzez spójność, zbieżność, różnorodność i innowacyjność we wszystkich obszarach: ekonomicznym, społecznym, kulturowym i rządzenia w Europie.

Dlatego pojawia się potrzeba realizowania badań i innowacji, które zwiększą wiedzę na temat obecnego stanu rozwoju społeczeństwa Europy oraz bezpośrednio opracują przyszłościowe rozwiązania. Sektory kulturalne i kreatywne powinny być zintegrowane w procesy badań i innowacji, celem promowania nowych sposobów myślenia i wprowadzania rozwiązań będących odpowiedzią na wyzwania społeczne i ekonomiczne.

Oczekiwane będą działania interdyscyplinarne, integracyjne, porównawcze, obejmujące wiele sektorów i krajów. Dzięki temu możliwe będzie identyfikowanie czynników odpowiadających za zmiany społeczne i kulturowe oraz opracowywanie innowacyjnych teorii oraz rozwiązań aplikacyjnych i rekomendacji na poziomie politycznym, pozwalających na rozwój. Realizując te cele wskazanym jest też wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań Big Data w naukach społecznych i humanistycznych.

Działania w klastrze 2 będą skupiać się na wyzwaniach dotyczących m.in.: rządów demokratycznych, dziedzictwa kulturowego i kreatywnej ekonomii, przemian społecznych i ekonomicznych. Wyzwania w tych obszarach są ze sobą połączone, a ich wybór jest ściśle związany z pilnymi społecznymi, politycznymi, ekonomicznymi i kulturowym obawami i oczekiwaniami obywateli Europy. Wyzwania te kreślą wyraźny obraz korzyści, jakich obywatele i interesariusze mogą oczekiwać w wyniku działań badawczo-innowacyjnych realizowanych w klastrze 2.

W ramach klastra 2 będą finansowane badania i innowacje w następujących obszarach, nazywanych destinations:

• poprawa rządów demokratycznych,

• promowanie dziedzictwa kulturowego,

• zarządzanie przemianami społecznymi i ekonomicznymi.

Konkursy 2026

Program pracy klastra 2 na lata 2026–2027 obejmuje łącznie 54 tematy konkursowe (w tym jeden dotyczący powstania partnerstwa w obszarze Social Transformations and Resilience), w ramach których planowane jest sfinansowanie około 160  projektów z budżetem UE na poziomie prawie 700 mln euro.

W 2026 roku przewidziano 26 tematów jednoetapowych, z otwarciem naborów 12 maja 2026 r. i terminem składania wniosków do 23 września 2026 r.

W 2027 roku zaplanowano zarówno tematy jednoetapowe, jak i dwuetapowe, z naborami odpowiednio:

• jednoetapowe: otwarcie 13 maja 2027, zamknięcie 23 września 2027 – 24 tematy konkursowe

• dwuetapowe: otwarcie 2 marca 2027, zamknięcie (pierwszy etap 4 maja, drugi etap 30 września) – 3 tematy konkursowe

Jest to ostatni program pracy Horyzontu Europa!

Gdzie szukać innych możliwości wykorzystania kompetencji nauk społecznych i humanistycznych (SSH) w Horyzoncie Europa?

• Tematy konkursowe „oflagowane” SSH

W corocznie ogłaszanych konkursach, we wszystkich obszarach Horyzontu Europa można znaleźć tematy konkursowe, w których KE zwraca szczególną uwagę na konieczność włączenia kompetencji organizacji reprezentujących nauki społeczne i humanistyczne. Aby ułatwić analizę możliwości włączenia się w konkursy, projekt Net4Society przygotował Katalog zawierający zestawienie wszystkich tematów konkursowych na lata 2026-2027 w każdym z filarów Horyzontu Europa, w których przewidziane jest zaangażowanie instytucji z obszaru nauk społecznych i humanistycznych.

• Pilot Gotowości Społecznej – Klaster 5

Gotowość społeczna jest związana z opracowywaniem i wdrażaniem badań naukowych i innowacji w celu uzyskania lepszego zrozumienia, tak aby badania były gotowe do podjęcia działań przez społeczeństwo.

W konkursach 2026-2027 Klastra 5 Komisja Europejska zaplanowała trzy tematy do realizacji w ramach Pilota:

• AI-driven forecasting algorithms for Grid and Consumer friendly Energy Sharing 

• Delivery of industrial CCUS clusters 

• Enhancing Mobility for All: affordable, reliable, and accessible multimodal transport for inclusive rural and urban connectivity 

Opisy tematów można znaleźć w programie prac klastra 5.

Partnerstwa europejskie

W obszarze klastra 2 w latach 2026-2027 planowane jest uruchomienie dwóch partnerstw europejskich. Partnerstwa te umożliwiają udział w międzynarodowych konkursach i projektach badawczo-innowacyjnych, realizowanych we współpracy z najlepszymi zespołami w Europie:

• Resilient Cultural Heritage (z udziałem NCN)

• Social Transformations and Resilience (koordynowany przez NCN)