Sztuczna inteligencja (AI) potrafi dziś w kilka sekund przygotować szkic wniosku, dopracować go, a nawet pomóc w opracowaniu strategii projektu – jednak ta szybkość ma swoją cenę. Wraz z rosnącym wykorzystaniem AI pojawiają się pytania o jakość, rzetelność i odpowiedzialność. Czy to przełomowe narzędzie dla wnioskodawców, czy raczej nowe źródło ryzyka w i tak bardzo konkurencyjnym procesie?

AI już stała się stałym elementem warsztatu pisania wniosków projektowych. Jej wartość nie ogranicza się do generowania tekstu – obejmuje także wsparcie w przeglądach literatury i mapowaniu stanu wiedzy, doprecyzowywaniu ścieżek oddziaływania (impact pathways) oraz wspomaganiu zespołów w burzy mózgów nad planowanymi działaniami.

Umiejętnie wykorzystywane narzędzia AI mogą przyspieszyć przygotowanie wniosku i podnieść jego jakość. Używane niewłaściwie mogą jednak równie łatwo prowadzić do powierzchownych narracji i ogólnikowych argumentów, które nie przekonają doświadczonych ekspertów ewaluatorów.

Ta rzeczywistość jest zasadniczo spójna z aktualnym stanowiskiem Komisji Europejskiej: AI może wspierać przygotowanie wniosków, ale pełna odpowiedzialność za ich treść spoczywa na wnioskodawcach, którzy są również zobowiązani do ujawnienia, jakie narzędzia AI zostały wykorzystane i w jaki sposób. Stanowisko to jest rozsądne w swoim założeniu – KE wyraźnie stara się uniknąć zerojedynkowego podejścia. W publikacji „Living guidelines on the responsible use of generative AI in research” podkreśla potrzebę ostrożności, walidacji treści generowanych przez AI, dokładności cytowań oraz świadomości ryzyka plagiatu. Co równie istotne, ewaluatorzy są instruowani, aby nie dyskwalifikować wniosku wyłącznie z powodu użycia generatywnej AI w procesie jego przygotowania.

Jeżeli jesteś teraz w trakcie przygotowywania wniosku do programu Horyzont Europa, to zachęcamy do zapoznania się z europejskimi wytycznymi opracowanymi po to, aby wspierać naukowców, instytucje badawcze i organizacje finansujące w bezpiecznym, etycznym i transparentnym korzystaniu z generatywnej sztucznej inteligencji.

oraz Living guidelines on the RESPONSIBLE USE OF GENERATIVE AI IN RESEARCH factsheet.