Przybywa polskich ekspertów w programie Horyzont Europa. Od wiosny 2023 roku liczba zarejestrowanych ekspertów z Polski w bazie Komisji Europejskiej (KE) zwiększyła się z niespełna 9,5 tysiąca do ponad 11 tysięcy. To znaczący wzrost, który świadczy o rosnącym zaangażowaniu polskich naukowców, przedsiębiorców i innowatorów w europejskie projekty badawczo-innowacyjne. Co kryje się za tymi liczbami i jak Polska wypada na tle Europy? Poniżej przedstawiamy analizę danych – te liczby naprawdę inspirują do działania!
Ponad 11 tysięcy zarejestrowanych polskich ekspertów
W maju 2023 roku w bazie Komisji Europejskiej zarejestrowanych było około 9,4 tys. polskich ekspertów. Kilka miesięcy później, na początku 2024 roku, Polska przekroczyła symboliczny próg 10 tysięcy zarejestrowanych ekspertów (stan na luty 2024 r.). Ta liczba wciąż rosła – marzec 2025 r. przyniósł już ponad 11,1 tys. Polaków w bazie ekspertów. Oznacza to przyrost o około 1,67 tys. osób w ciągu dwóch lat, czyli o blisko 18%. Taki dynamiczny wzrost pokazuje, że coraz więcej specjalistów z Polski chce dzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem, oceniając wnioski projektowe i doradzając Komisji w ramach Horyzontu Europa.
Wzrost liczby polskich ekspertów następuje szybciej niż przeciętnie w Europie. W tym samym okresie ogólna liczba ekspertów w bazie KE wzrosła o około 15% (z ok. 240 tys. do ok. 274 tys.), w porównaniu do 18% przyrostu liczby ekspertów z Polski. Różnice te świadczą zarówno o skuteczności działań promocyjnych, jak i coraz lepszej rozpoznawalności programu Horyzont Europa w naszym kraju.
Więcej polskich ekspertów ocenia projekty (eksperci zakontraktowani)
Sama rejestracja w bazie to dopiero początek drogi. Kolejnym krokiem jest zdobycie zlecenia na ocenę projektów lub inną ekspercką usługę dla Komisji. Na tym polu Polska odnotowuje sukcesy. W maju 2023 r. 2461 Polaków miało doświadczenie eksperta zakontraktowanego przez KE (czyli brało udział w ocenie wniosków lub innych działaniach zleconych przez KE). Do maja 2025 r. ta liczba przekroczyła 4 tysiące. Oznacza to niemal 65% wzrost w gronie aktywnych polskich ekspertów. Innymi słowy, nie tylko więcej Polaków zapisuje się do bazy, ale też znacznie więcej z nich realnie uczestniczy w pracach eksperckich Horyzontu Europa.
W skali całej UE przyrost liczby zakontraktowanych ekspertów nie jest aż tak dynamiczny (w 2025 r. jest o 61% więcej ekspertów globalnie w porównaniu do roku 2023). Można zatem śmiało powiedzieć, że polscy eksperci coraz skuteczniej zdobywają kontrakty, oceniają projekty i przyczyniają się do wyboru najlepszych inicjatyw badawczo-innowacyjnych w Europie.
Polska na tle Europy
Jak Polska wypada na tle innych państw Unii Europejskiej, jeśli chodzi o liczbę ekspertów? Liderami pod względem zarejestrowanych ekspertów są obecnie Włochy (prawie 35 tys. osób) oraz Hiszpania (około 30,5 tys.). Niewiele ustępują im Niemcy i Francja, gdzie w bazie jest po ok. 21 tys. ekspertów. To oczywiście kraje Europy Zachodniej o znacznie większej populacji niż Polska i o długiej tradycji udziału w Programach Ramowych UE.
A Polska? Z wynikiem ponad 11 tysięcy ekspertów plasujemy się na zbliżonym poziomie co Grecja i Portugalia (obie również po ok. 11 tys. ekspertów). Polska jest także liderem wśród państw tzw. „nowej Unii” (które dołączyły do UE po 2004 r.) pod względem liczby ekspertów w Horyzoncie Europa. Obecnie jesteśmy na 9 miejscu w rankingu pod względem liczby ekspertów zarejestrowanych i na 7 miejscu w rankingu pod względem liczby ekspertów zakontraktowanych.
Kobiety w gronie ekspertów – różnorodność to siła
Statystyki pokazują jeszcze jedną interesującą prawidłowość: rosnący udział kobiet w gronie ekspertów. W skali całej Unii Europejskiej kobiety stanowią około jednej trzeciej wszystkich zarejestrowanych ekspertów. W Polsce wskaźnik ten jest wyższy – kobiety stanowią niemal 40% polskich ekspertów wpisanych do bazy KE. To znacząca nadreprezentacja względem średniej unijnej, co wskazuje, że polskie kobiety świetnie odnajdują się w roli ekspertek, chcą angażować się w ocenę projektów i są pożądane przez KE z uwagi na swoją wiedzę i profesjonalizm.
Jeszcze bardziej imponujące są dane dotyczące ekspertów zakontraktowanych. W całej UE ok. 46% osób, które otrzymały kontrakt ekspercki, to kobiety. W Polsce natomiast ponad połowa zakontraktowanych ekspertów to kobiety – 55%. To oznacza, że polskie ekspertki nie tylko licznie rejestrują się w bazie, ale też skutecznie zdobywają zlecenia i realizują zadania na rzecz Komisji. Różnorodność płci w gronie ekspertów jest bardzo ważna, bo sprzyja obiektywizmowi ocen i wnosi szerokie spektrum perspektyw.
Dołącz do grona ekspertów!
Dynamiczny wzrost liczby polskich ekspertów w Horyzoncie Europa to powód do dumy, ale też zaproszenie dla Ciebie – jeżeli masz doświadczenie naukowe, techniczne lub branżowe i chcesz współtworzyć europejską naukę i innowacje, dołącz do tego wyjątkowego grona! Każdy nowy ekspert to kolejny głos z Polski w procesie wyboru najlepszych projektów do dofinansowania. Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE służy pomocą przy rejestracji i odpowie na wszystkie pytania.
